EKOLOGIA
Okręgowe Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Spółka z o.o. w Gdyni, którego zakłady eksploatacji zlokalizowane są w sąsiedztwie Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego, przywiązuje szczególną wagę do zagadnień związanych z ochroną środowiska. Przedsiębiorstwo zaopatruje w energię cieplną cztery miasta: Gdynię, Sopot, Wejherowo i Rumię - nasze działania mają zatem wpływ na jakość stanu powietrza i otoczenia w najbliższym rejonie. Poprzez wdrażanie nowoczesnych i ekologicznych rozwiązań, minimalizujemy wpływ naszych działań na środowisko.
W ostatnich latach wiele dokonaliśmy w kwestii redukcji zanieczyszczeń emitowanych do środowiska. W roku 1992 rozpoczął się program modernizacji systemu grzewczego, którego istotą była wymiana sieci cieplnych na nowoczesne, preizolowane rurociągi oraz modernizacja kotłowni i węzłów cieplnych.
W Gdyni zlikwidowaliśmy łącznie 20 lokalnych kotłowni węglowych, które emitowały znaczną ilość zanieczyszczeń - zastąpiono je węzłami cieplnymi i podłączono do sieci ciepłowniczej zasilanej z EC. W Wejherowie zlikwidowaliśmy 19 kotłowni lokalnych, które zostały podłączone do sieci zasilanej z ciepłowni Nanice. W Sopocie w 56 kotłowniach wymieniono stare kotły węglowe, na nowoczesne, ekologiczne kotły gazowe, dzięki czemu miasto Sopot uzyskało status uzdrowiska.
Działania te skutkują redukcją ilości dwutlenku węgla wprowadzanego do atmosfery przed i po modernizacjach o blisko 70 %, co widać na rys. 1.
Rys.1. Emisja zanieczyszczeń do atmosfery w latach 1992-2010 w OPEC Gdynia w przeliczeniu na warunki normatywnego systemu grzewczego (Std=4000)
Wykorzystanie nowoczesnych technologii i funkcjonowanie zintegrowanego systemu zdalnego sterowania siecią pozwala nam w pełni monitorować i nadzorować pracę urządzeń na sieci, a co za tym idzie minimalizować straty na przesyle i ograniczyć konsumpcję energii elektrycznej.
Ciepłownia OPEC w Nanicach zasila system ciepłowniczy Wejherowa. Jest to nowoczesna, zmodernizowana ciepłownia węglowa, zaopatrzona w system cyklonów, które zatrzymują u źródła 90% pyłów pochodzących z procesu spalania.
Do produkcji i dystrybucji energii cieplnej wykorzystuje się nowoczesne i w pełni ekologiczne technologie, dlatego też stale zachęca się mieszkańców, którzy posiadają własne źródła ciepła do podłączania się do naszej sieci. Prowadzi to do zmniejszenia tzw. niskiej emisji, która nie jest w żaden sposób nadzorowana i często stanowi zasadnicze źródło zanieczyszczeń powietrza na osiedlach.
Od 2008 roku OPEC uczestniczy w Programie przebudowy systemów grzewczych budynków mieszkalnych w Wejherowie na proekologiczne, zaplanowanym do roku 2013. Podstawowym celem Programu jest ograniczenie „niskiej emisji” w Śródmieściu Wejherowa pochodzącej z indywidualnych pieców węglowych lub lokalnych kotłowni węglowych w wyniku ich likwidacji. Zostanie to osiągnięte poprzez zmianę systemu grzewczego lokali mieszkalnych i użytkowych z pieców i kotłowni węglowych m.in. na system ogrzewania podłączony do miejskiej sieci ciepłowniczej OPEC.
Aby w pełni kontrolować i nadzorować wpływ działalności naszego Przedsiębiorstwa na środowisko, wdrożono i certyfikowano Zintegrowany System Zarządzania (ZSZ), w tym system zarządzania środowiskowego zgodnego z normą ISO 14001:2004 przez Firmę Bureau Veritas Certification (BVC).
Audit re-certyfikacyjny przeprowadzony w lutym 2010 roku przez zewnętrznych auditorów z BVC, potwierdził, że nasza sytuacja formalno-prawna w zakresie ochrony środowiska jest obecnie uregulowana, w szczególności Firma uzyskała i prowadzi działalność zgodnie z uzyskanymi pozwoleniami oraz nalicza i wprowadza opłaty za korzystanie ze środowiska. Ekologiczna świadomość pracowników oraz prośrodowiskowa polityka zarządzania w Przedsiębiorstwie sprawiła, że w obszarze działania systemu po raz kolejny nie wykazano niezgodności.
Emisja gazów i pyłów do atmosfery
OPEC posiada dwie decyzje emisyjne, regulujące poziom emisji gazów i pyłów do atmosfery - pozwolenie na wprowadzanie gazów i pyłów do atmosfery - dla kotłowni Brodwino w Sopocie oraz Pozwolenie zintegrowane dla ciepłowni Nanice w Wejherowie. Laboratorium OPEC prowadzi w obu przypadkach okresowe pomiary emisji zanieczyszczeń, a także monitoruje masową ilości zanieczyszczeń tj. SO2, NO2, CO i pył, emitowanych w ciągu roku.
Pozwolenie zintegrowane obejmuje zakresem wszystkie elementy środowiska, na które instalacja może oddziaływać. Uzyskanie pozwolenia zintegrowanego dla tej instalacji świadczy o tym, że jest to nowoczesna ciepłownia, prowadzona zgodnie z wymogami BAT (najlepszej dostępnej techniki).
Poza w/w okresowymi pomiarami dla Ciepłowni „Nanice” w Wejherowie oraz „Brodwino” w Sopocie, wszystkie kotłownie OPEC są monitorowane pod względem zanieczyszczeń emitowanych do powietrza dwa razy do roku – przy okazji opłat środowiskowych. Dla każdego kotła wylicza się ilość emitowanych związków: SO2,CO2, NO2, CO, pyłu, sadzy i benzo-alfa-pirenu na podstawie ilości zużytego paliwa zgodnie z metodą przyjętą w Materiałach informacyjno-instruktażowych Ministerstwa Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z 1996 r.
Ilość zanieczyszczeń emitowanych do atmosfery z kotłowni OPEC zależy bezpośrednio od ilości i jakości (wartość opałowa, zawartość popiołu, zawartość siarki, wilgoć całkowita) zużytego paliwa.
W Ciepłowni węglowej Nanice (rys. 2) w 2010 roku zużyto o 20% więcej miału węglowego niż w roku 2009. Większe zużycie opału jest następstwem niskich temperatur w IV kwartale ubiegłego roku oraz wysokiej zawartości wilgoci całkowitej.
Ciepłownia Nanice jest wyposażona w system odpylania spalin, składający się z baterii cyklonów, które zatrzymują u źródła około 90% pyłów powstających w procesie spalania.
Rys. 2. Emisja zanieczyszczeń w ciepłowni węglowej OPEC w Wejherowie - Nanicach w latach 2008-2008
W kotłowniach gazowych zlokalizowanych w Gdyni, w Sopocie, w Rumi i Redzie w 2010 r. zużyto średnio o 11% więcej gazu niż w 2009 roku. Tak jak w przypadku ciepłowni węglowej, większa ilość spalonego paliwa to głównie wynik niskich temperatur w I i IV kwartale 2010 r. Tab. 1 zawiera zestawienie temperatur w tzw. wykonanym sezonie, tj. trwającym od rozpoczęcia grzania do jego zakończenia, oraz średnią temperaturę powietrza w tym czasie.
Tab. 1 Zestawienie temperatur powietrza i długości trwania sezonu wykonanego
| Rok | Średnia temperatura powietrza w wykonanym sezonie [°C] |
Długość wykonanego sezonu [dni] |
| 2008 | 5,12 | 228 |
| 2009 | 3,64 | 214 |
| 2010 | 3,04 | 214 |
Ilość zanieczyszczeń wyemitowanych do atmosfery w 2010 roku wzrosła nieznacznie, biorąc pod uwagę wyższe zużycie paliwa (rys. 3). O stosunkowo niskiej emisyjności gazowych kotłowni w 2010 roku mogła zadecydować jakość dostarczanego gazu oraz rozwiązania technologiczne stosowane w gazowych kotłowniach.
Rys. 3. Emisja zanieczyszczeń z kotłowni gazowych OPEC w latach 2008-2010
Kotłownie opalane gazem są bardziej ekologiczne – emisje pochodzące ze spalania gazu są znikome w stosunku do emisji z procesów spalania węgla, a zanieczyszczenie sadzy, pyłu i SO2 praktycznie emituje tylko kotłownia węglowa. Znaczny procent zanieczyszczeń emitowanych przez OPEC pochodzi zatem z kotłowni węglowej w Nanicach (rys. 4), co przekłada się również na wysokość opłat środowiskowe uiszczanych co półrocznie do Urzędu Marszałkowskiego w Gdańsku.
Rys. 4. Emisja z kotłowni OPEC w 2010 r. z podziałem na źródła zasilane gazem i miałem węglowym
W tab. 2. przedstawiono wartości emisji gazów i pyłów ze wszystkich obiektów OPEC, wyznaczone zgodnie z metodą przyjętą w Materiałach informacyjno-instruktażowych Ministerstwa Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z 1996 r.
Tab. 2.Emisja zanieczyszczeń emitowanych do atmosfery przez OPEC w latach 2008-2010
| Rok | SO2 [Mg] |
CO2 [Mg] |
NO2 [Mg] |
CO [Mg] |
B-a -P [Mg] |
Pył [Mg] |
Sadza [Mg] |
| 2008 | 103 | 52.659 | 92 | 184 | 0,029 | 70 | 0,9 |
| 2009 | 111 | 56,09 | 98 | 199 | 0,03 | 77 | 0,98 |
| 2010 | 125 | 61,29 | 111 | 248 | 0,039 | 88 | 1,11 |
Gospodarka odpadami
W OPEC istnieje system pełnej segregacji odpadów. Segregacja obejmuje zarówno odpady niebezpieczne, przemysłowe i komunalne (papier, szkło, plastik). Prowadzi się szczegółową ilościową i jakościową ewidencję wytwarzanych odpadów zgodnie z wymaganymi prawem decyzjami zatwierdzającymi programy gospodarki odpadami niebezpiecznymi, a także informacjami o wytwarzanych odpadach innych niż niebezpieczne.
Dane odnośnie ilości i jakości odpadów wytworzonych w OPEC w latach 2008-2010 umieszczono w tab. 3. Widoczna tendencja wzrostowa ilości wytwarzanych w OPEC odpadów ma głównie związek ze wzrostem ilości odpadów poprodukcyjnych z procesu spalania węgla (popioły i żużle) w Ciepłowni Nanice w Wejherowie.
Tab. 3. Ilość odpadów komunalnych wytworzonych w OPEC w latach 2008-2010
| Rok | Odpady komunalne [Mg] |
Odpady przemysłowe i niebezpieczne [Mg] |
Razem [Mg] |
| 2008 | 134,49 | 2148,89 | 2283,38 |
| 2009 | 136,12 | 2055,41 | 2189,53 |
| 2010 | 225,08 | 2925,02 | 3150,10 |
Zużycie paliw, produkcja energii, straty energii i energia zakupiona z EC
W 2010 roku w ciepłowni węglowej w Nanicach zużyto o 4 953,7 Mg więcej miału niż w roku ubiegłym, co przedstawia tab. 4. Większe zużycie opału ma swoje odzwierciedlenie w większej ilości wyprodukowanego ciepła, które w 2010 roku wyniosło 437 831,0 GJ wobec 372 638,0 GJ w 2009 roku. Wzrost produkcji ciepła o 15% w Ciepłowni Nanice wynika głównie z niskiej średniodobowej temperatury w I i IV kwartale 2010 roku oraz nowych przyłączy.
Produkcja energii cieplnej w kotłowniach gazowych zlokalizowanych w Sopocie w 2010 była większa niż w roku ubiegłym. Zużyto, zatem więcej gazu ziemnego w stosunku do roku poprzedniego. Większa niż w roku poprzednim była również produkcja i sprzedaż energii cieplnej w Gdyni, co widać w tab. 4.
Straty energii na sieciach są wyższe w miesiącach letnich - poza sezonem grzewczym, ponieważ w tym okresie odbiorcom dostarczana jest tylko ciepła woda użytkowa i przewody są słabiej obciążone.
Tab. 4 Zużycie paliw i produkcja energii cieplnej w OPEC w latach 2008-2010
| Rok | Obszar | Ilość zużytego paliwa | Ciepło w opale | Produkcja | Sprawność kotłowni | Straty na przesyle | Straty na przesyle | |
| [GJ] | [GJ] | [%] | [GJ] | [%] | ||||
| Gaz [tys. m3] | Miał węglowy [t] | (7/5) | ||||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| 2008 | Gdynia (w tym Rumia) | 602,793 | - | 21 650,4 | 17 958,5 | 82,9 | 85,0 | 0,47 |
| Sopot | 6 587,926 | - | 236 596,8 | 221 625,5 | 93,7 | 23 188,4 | 10,5 | |
| Wejherowo | - | 18 203,4 | 407 959,8 | 337 270,0 | 82,7 | 46 685,0 | 13,9 | |
| Razem OPEC | 7 190,719 | 18 203,4 | 666 207,0 | 576 881,0 | 86,6 | 69 958,4 | 12,1 | |
| 2009 | Gdynia (w tym Rumia) | 768,739 | - | 27 504,3 | 23 416,5 | 85,1 | 170,8 | 0,73 |
| Sopot | 6 678,593 | - | 238 947,7 | 222 086,1 | 92,9 | 23 017,5 | 10,4 | |
| Wejherowo | - | 19 673,620 | 446 995,0 | 372 638,0 | 83,4 | 53 960,2 | 14,5 | |
| Razem OPEC | 7 447,333 | 19 673,62 | 713 447,0 | 618 140,6 | 86,6 | 77 148,5 | 12,5 | |
| 2010 | Gdynia | 1 003,487 | - | 36 053,9 | 30 617,8 | 84,5 | 214,3 | 0,7 |
| Rumia | 34,18 | - | 1 227,9 | 1 056,4 | 86 | 0 | 0 | |
| Reda | 53,606 | - | 1 926,1 | 1 230,8 | 64,5 | 164,4 | 13,3 | |
| Sopot | 7 249,324 | - | 260 427,4 | 242 632,2 | 93 | 25 253,7 | 10,45 | |
| Wejherowo | - | 24 627,32 | 548 742,6 | 437 831,0 | 79,5 | 59 959,7 | 14,1 | |
| Razem OPEC | 8340,597 | 24 627,32 | 848 377,9 | 713 368,2 | 81,5 | 85 592,1 | 7,71 | |
Średnia wartość strat ciepła na sieci zasilanej z EC do miejskiej cieci ciepłowniczej OPEC była w roku 2010 (tab. 5) wyższa w stosunku do roku 2009. Ma to związek m.in. z wyższym wskaźnikiem krotności wymiany wody oraz większą ilością awarii na sieci powstałych w 2010r.
Tab. 5 Zakup energii w EC i straty energii na przesyle do OPEC w latach 2008-2010
| Rok | Okres | Energia zakupiona z EC [GJ] |
Strata na przesyle [GJ] |
Strata na przesyle [%] |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 2008 | I kwartał | 1 511 723 | 149 596 | 9,9 |
| II kwartał | 587 084 | 65 618 | 11,2 | |
| III kwartał | 367 877 | 102 947 | 28,0 | |
| IV kwartał | 1 330 348 | 206 514 | 15,5 | |
| rok | 3 797 032 | 524 676 | 13,8 | |
| 2009 | I kwartał | 1 659 103 | 211 915 | 12,8 |
| II kwartał | 533 333 | 87 362 | 16,4 | |
| III kwartał | 283 323 | 82 465 | 29,1 | |
| IV kwartał | 1410 533 | 238 463 | 16,9 | |
| rok | 3 886 292 | 620 206 | 16,0 | |
| 2010 | I kwartał | 1 812 974 | 214 169 | 12 |
| II kwartał | 687 643 | 113 961 | 16,7 | |
| III kwartał | 314 763 | 100 600 | 32 | |
| IV kwartał | 1 573 907 | 269 844 | 17,1 | |
| rok | 4 384 287 | 698 574 | 15,9 |